Mijëra protestojnë në Poloni për akses në aborte të lira dhe ligjore

Mijëra njerëz kanë protestuar në më shumë se 20 qytete në të gjithë Poloninë, duke bërë thirrje për akses në shërbime të abortit të lira dhe ligjore. Demonstratat u mbajtën në gjashtëvjetorin e ndalimit pothuajse total të abortit, i vendosur nga gjykata më e lartë e Polonisë. Aktualisht, aborti është i ligjshëm vetëm kur shtatzënia rezulton nga një akt kriminal si përdhunimi ose incesti, ose kur kërcënon jetën ose shëndetin e nënës.

Qeveria e Kryeministrit Donald Tusk premtoi të liberalizojë ligjet e abortit përpara fitores së saj në zgjedhjet e vitit 2023, por ndarjet brenda koalicionit kanë ngadalësuar progresin. Demonstratat vijnë disa ditë pasi parlamenti miratoi dy projektligje që do të lehtësonin kufizimet e abortit në vendin kryesisht katolik, por ka të ngjarë të vihen veto nga Presidenti konservator i Polonisë, Karol Nawrocki.

Zofia Marcinek nga "Abortion Dream Team", një grup aktivistësh për të drejtat riprodhuese në Varshavë, tha se miratimi i projektligjeve tani, një vit para zgjedhjeve të ardhshme parlamentare, është një rast i "gjesteve simbolike" dhe jo një përpjekje e vërtetë për të reformuar ligjin e abortit. Ajo shtoi se qeveria liberale e dinte se projektligjet nuk kanë asnjë shans t'i rezistojnë vetos së Nawrockit dhe thjesht është përpjekur të krijojë përshtypjen e ndërmarrjes së veprimeve sepse ka nevojë për mbështetjen e grave për të fituar zgjedhjet vitin e ardhshëm.

Ligjet kufizuese të abortit janë në fuqi në Poloni që nga viti 1993. Në vitin 2020, nën qeverinë nacional-konservatore të Ligjit dhe Drejtësisë (PiS), ligjet e abortit u shtrënguan më tej, duke ndaluar abortet e fetuseve me defekte kongjenitale. Pavarësisht ligjeve, abortet mbeten të zakonshme në Poloni, me shumicën dërrmuese të kryera nga gratë në shtëpi duke përdorur pilula të marra nga jashtë vendit. Gratë që bëjnë aborte, duke përfshirë marrjen e pilulave, nuk përballen me përgjegjësi penale sipas ligjit polak. Megjithatë, personat që i ndihmojnë ato, duke përfshirë mjekët dhe familjarët, mund të ndiqen penalisht.

Spitalet polake kryen 573 aborte në gjysmën e parë të vitit 2026, krahasuar me 452 në të gjithë vitin 2022 para se Tusk të vinte në pushtet, sipas të dhënave nga Fondi Kombëtar i Shëndetësisë. Por aktivistët thonë se dhjetëra mijëra aborte ndodhin çdo vit jashtë spitaleve. Aktivistët pohojnë se qeveria e Tusk ka tradhtuar gratë polake dhe se pretendimet e Tusk se aksesi i grave në abort është përmirësuar gjatë administratës së tij, në fakt e kanë komplikuar marrjen e kujdesit për disa gra.

Shkruar me ndihmën e AI, nga burimet e mësipërme.